Năm 2009, thí điểm hiệu trưởng trả lương cho giáo viên

Ông Nguyễn Hữu Châu.

ông Nguyễn Hữu Châu, Viện trưởng Viện Khoa học giáo dục Việt Nam cho biết, bỏ cơ chế biên chế sẽ tăng tính cạnh tranh của giáo viên. “Ở một số nước, hiệu trưởng đã trả lương cho GV theo các mức lương rất khác nhau, có người lương cao gấp 10 lần. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi người hiệu trưởng phải rất can đảm, có bản lĩnh và công bằng”.

Ngày 31/12, dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng, Bộ GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân đã tổ chức lấy ý kiến của các Sở GD&ĐT về Dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục lần thứ 14 trên cơ sở tiếp thu các ý kiến đóng góp vào bản dự thảo lần thứ 13 vừa được công bố rộng rãi trong tuần qua.

Từ 74 chỉ tiêu, giờ dự thảo mới rút lại chỉ còn 50 chỉ tiêu và theo Viện Khoa học giáo dục Việt Nam, đơn vị trực tiếp xây dựng chiến lược thì đây không phải là "phép trừ, xoá bỏ thô thiển các chỉ tiêu, mà là giữ lại những chỉ tiêu có căn cứ để đối chiếu với thực tế đang có triển vọng".

Vấn đề tiếp tục được đội ngũ giáo viên (GV) cả nước quan tâm hiện nay là Bộ sẽ tuyển dụng giáo viên chỉ theo hình thức hợp đồng và hiệu trưởng được quyền trả lương cho giáo viên theo cơ chế nào? Giáo dục ĐH hay giáo dục phổ thông sẽ được ưu tiên đầu tư…

Về vấn đề này, trả lời báo giới, ông Nguyễn Hữu Châu, Viện trưởng Viện Khoa học giáo dục Việt Nam cho biết:

Giải pháp tuyển GV bằng hợp đồng, bỏ cơ chế biên chế là nâng cao tính cạnh tranh, tạo sự phấn đấu cho người dạy, nếu cứ giữ mãi biên chế thì GV sẽ không phấn đấu, vì tâm lý vào biên chế rồi không cần phấn đấu, như vậy vẫn được hưởng lương.

Nhiều nước cũng đã bỏ biên chế và chỉ ký hợp đồng, làm việc tốt thì lại ký hợp đồng tiếp, thậm chí họ còn hợp đồng cả với chức lãnh đạo, hiệu trưởng giỏi đều được ký hợp đồng.

Nhưng mục tiêu trong Chiến lược phát triển giáo dục không phải là mời tất cả GV ra khỏi biên chế, mà bắt đầu từ năm 2010, 100% GV được tuyển vào các cơ sở ĐH đều được tuyển dụng theo hình thức ký hợp đồng. Năm 2009 sẽ thực hiện thí điểm trước.

PV: Ngành Giáo dục có đặc thù là lực lượng lao động rất đông, chiếm gần 80% công chức của cả nước. Trước đây, ngành đã rơi vào khủng hoảng thiếu GV, nên đã có nhiều giải pháp để thu hút GV vào ngành. Chính sách mới này liệu có ảnh hưởng gì tới đội ngũ biên chế không?

Ông Nguyễn Hữu Châu: Hiện GV tiểu học đã không còn thiếu, thậm chí thừa, chúng ta chỉ thiếu một số môn học đặc thù như: giáo dục công dân, ngoại ngữ, giáo dục tin học, thể chất, giáo dục nghệ thuật. Nhưng chủ trương tiến dần tới hợp đồng với đội ngũ giáo viên là cơ hội rất tốt để chúng ta mời và ký hợp đồng với lực lượng GV mới, có năng lực.

PV: Một triệu GV hiện nay vẫn trong diện biên chế, nếu 2010 tuyển GV theo hình thức hợp đồng thì có tạo sự cạnh tranh lành mạnh không, thưa ông?

Ông Nguyễn Hữu Châu: Theo tôi đó là một thực trạng, nhưng chấp nhận được, nhưng chắc sẽ có những giải pháp hỗ trợ để động viên, tạo động lực làm việc đúng mức, cống hiến nhiều hơn nữa của đội ngũ biên chế. Tôi tin bằng cơ chế đánh giá của chúng ta vừa rồi, hiệu trưởng trả lương cho GV sẽ làm cho GV trong biên chế có sự thay đổi.

Chúng ta sẽ phải chấp nhận 2 cơ chế: vừa có GV biên chế, vừa có hợp đồng trong giai đoạn giao thời này. Lâu nay, GV biên chế rất cậy rằng mình đã "yên vị" rồi, do đó, sẽ có chính sách hỗ trợ đánh giá thực chất từng GV như học sinh đánh giá GV, trao quyền trả lương cho hiệu trưởng.

PV: Năm 2009 sẽ bắt đầu thí điểm hiệu trưởng trả lương cho GV, việc này sẽ được tiến hành như thế nào, thưa ông?

Ông Nguyễn Hữu Châu: Trước hết sẽ triển khai ở các cơ sở ĐH. Chúng tôi đã đến một số nước và hiệu trưởng đã trả lương cho GV theo các mức lương rất khác nhau, có người lương cao gấp 10 lần, đó là điều rất bình thường, vì trình độ của họ cao. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi người hiệu trưởng phải rất can đảm, có bản lĩnh và công bằng và có hội đồng đánh giá của nhà trường.

PV: Ông có nói về kết quả khảo sát của Viện Khoa học ở các trường sư phạm, ông có thể cho biết rõ hơn về kết quả này?

Ông Nguyễn Hữu Châu: Chúng tôi đã tiến hành khảo sát, nhưng chỉ mang tính chất tình huống, làm khoảng 10 trường ĐH sư phạm và một số trường khác. Phong trào đổi mới phương pháp dạy học ở các trường làm rất mạnh, nhưng phải nói là chưa thực chất, nhiều chỗ vẫn hình thức.

Ví dụ người ta cứ nghĩ rằng, đổi mới phương pháp là phải chia thành nhóm, điều đó không phải, mà phải hiểu, đó là tận dụng các phương pháp truyền thống một cách tốt nhất, làm cho đứa trẻ làm việc nhiều nhất. Nhưng dù sao vẫn phải ghi nhận, phổ thông đổi mới rất mạnh, còn ĐH chủ yếu vẫn là thuyết trình. Thuyết trình mà bị lạm dụng sẽ phản tác dụng.

PV: Sau phiên bản 13 của Dự thảo Chiến lược giáo dục, nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, chúng ta đưa ra nhiều mục tiêu quá, đến mức không có mục tiêu trọng tâm…

Ông Nguyễn Hữu Châu: Chúng tôi đã tiếp thu những ý kiến đó một cách nghiêm túc. Đến ngày 30/12, từ hơn 70 chỉ tiêu chúng tôi đã rút xuống còn gần 50 chỉ tiêu, được tính toán dựa trên những số liệu có căn cứ. Nhưng mà trong chiến lược không thể nêu tất cả vì sao lại có số liệu đó, đấy là nghiên cứu.

PV: Các học giả góp ý cần ưu tiên cho giáo dục ĐH, trong phiên bản mới này thì ưu tiên cho ĐH hay phổ thông?

Ông Nguyễn Hữu Châu: Đây là một chiến lược quốc gia toàn diện. Các cấp học đều có vị thế ngang tầm nhau, vậy đây là một điểm nhấn trong chiến lược.

PV: Nhưng vì chiến lược dàn trải từ mầm non đến ĐH nên khó xác định đâu là mục tiêu và giải pháp đột phá.

Ông Nguyễn Hữu Châu: Đây là một chiến lược quốc gia, sau chiến lược này, mỗi cấp học sẽ có chiến lược riêng cho mình. Các Vụ sẽ nhận trách nhiệm thực hiện kế hoạch này